Tagarchief: communicatiemiddel

Het Communicatieplan

Kern van het Communicatieplan:

De Kern van het Communicatieplan is gebaseerd op het verbale communicatiemodel van Lasswell en geeft antwoord op de volgende kernvragen van een communicatieplan:

  • Bij wie wil je welk effect bereiken?
  • Met welke boodschap denk je dat effect te kunnen bereiken?
  • Met welke middelen krijg je die boodschap bij de doelgroep?

Je communicatieplan moet minstens deze kernvragen beantwoorden, zo niet dan is je plan niet goed. (Je plan is juist beter als je ook hebt nagedacht over een andere vraag die voortkomt uit Lasswells’ model: Wie zegt het? Ofwel: Wie is de afzender?)

Hoe maak je een Communicatieplan?

Zet de onderdelen van Het Communicatieplan (zie hieronder) onder elkaar en vul elk onderdeel in. Begin bij de kern van het communicatieplan (zie hierboven). Er is verder geen vaste volgorde voor het maken van de onderdelen van het communicatieplan, maar let op: als het plan klaar is, dan moet elk onderdeel kloppen met de andere onderdelen! (Je communicatieplan moet dus verticaal consistent zijn.)

Hieronder staan alle onderdelen van Het Communicatieplan, bij een onderdeel staan onderwerpen in cursief. Deze onderwerpen kunnen van belang zijn voor het maken van dit onderdeel.

Campagne plan COM plan voor Starters
Onderdelen van Het Communicatieplan

Onderdelen van Het Communicatieplan

 

 Of DOWNLOAD Campagneplan schetsblad en vul in.

Dit communicatieplan is te gebruiken als:

DOWNLOAD Checklist Rapport NIMA Communicatie B versie 1

Klik door naar:

Semiologische analyse / Semiotische analyse

 

“Semiologie is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van de inhoud van communicatie-uitingen (letterlijk: de leer van tekens)” (Geursen, 1992, p. 102 )

In deze post over Semiologische Analyse / Semiotische Analyse:

  • Een eenvoudige methode voor semiologische analyse
  • Wanneer is een communicatiemiddel goed?
  • Objectiever door inter-subjectiviteit
  • Waarvoor gebruik je de semiotische analyse?
  • Je kunt semiotische analyse toepassen vóór, tijdens en ná het creatieve proces

Een eenvoudige methode voor semiologische analyse

Goos Geursen geeft in Emoties & Reclame een eenvoudige methode voor de semiologische analyse (ook wel semiotische analyse genoemd) in drie stappen:

  1. Analyse van de verbale tekens (tekst).
  2. Analyse van de visuele tekens (beeld).
  3. Analyse van de symbolische boodschap.

semiotische analyse Geursen

In elke stap beschrijf je:

  1. Representatie: wat je letterlijk ziet (in kernwoorden). De letterlijke boodschap.
  2. Interpretatie: wat vertelt dit teken jou (in kernwoorden). De symbolische boodschap.

Tot zover Goos Geursen.

Wanneer is een communicatiemiddel goed?

Een uiting is beter naarmate de boodschap in de verbale tekens meer gelijk is aan de boodschap in de visuele tekens en naarmate de boodschap in deze tekens meer gelijk is aan de symbolische boodschap. In het ideale geval komen uit stap 1, stap 2 en stap 3 dezelfde betekenissen én zin de representatie en de interpretatie gelijk aan elkaar.

De eventuele verschillen tussen stap 1, stap 2, stap 3 en tussen representatie en presentatie zijn mogelijke GAP‘s. Je kunt een middel dus verbeteren door de GAP’s zo klein mogelijk te maken, want dan is de boodschap zo eenduidig mogelijk en heb je de meeste kans dat de ontvanger de boodschap eruit haalt die jij denkt erin te stoppen.

Objectiever door Inter-subjectivitiet

Het is duidelijk dat de semiotische analyse nogal subjectief is, want iedereen die een semiotische analyse uitvoert op hetzelfde middel, komt tot andere interpretaties (en deze interpretaties kunnen ook nog eens veranderen doordat de onderzoeker zich ontwikkelt en andere interpretaties gaat maken).

abbeyroadpic
Abbey Road geanalyseerd op: https://sambranten.wordpress.com/beeldcultuur/semiotiek-the-beatles/

Tóch is het mogelijk om een redelijk objectieve analyse te maken. Namelijk door “inter-subjectiviteit” toe te passen. Dit wil zeggen dat verschillende onderzoekers onafhankelijk van elkaar hetzelfde middel analyseren. De representaties zullen bij alle onderzoekers grotendeels hetzelfde zijn, maar de interpretaties kunnen nogal verschillen. Echter: er zullen ook interpretaties zijn die meerdere onderzoekers hetzelfde hebben. Deze overeenkomstige interpretaties zijn dus redelijk objectief; je kunt met redelijke zekerheid stellen dat deze interpretatie objectief ‘ waar’ is.

Je kunt intersubjectiviteit makkelijk toepassen door alle leden van een team hetzelfde middel te laten analyseren. Bij een analyse door drie onderzoekers (drie teamleden) kun je spreken van triangulatie, maar hoe meer mensen het middel analyseren, hoe objectiever – dus beter – de analyse wordt. Zo kom je namelijk bij herhaling tot dezelfde uitkomst en dan noem je het onderzoek betrouwbaar.

Waarvoor gebruik je de semiotische analyse?

Semiotische Analyse (ook Semiologische Analyse genoemd) wordt in de communicatie gebruikt voor:

  1. Analyse van logo’s, vignetten, emblemen, monogrammen, etc.
  2. Analyse van communicatie-uitingen.

Je kunt een semiotische analyse toepassen vóór, tijdens en ná het creatieve proces:

Volgens de semiotiek bestaat zo’n uiting uit een combinatie van tekens en die tekens kunnen ieder voor zich een betekenis hebben, maar de combinatie van tekens kan ook een betekenis hebben.

  • Vóór: Analyseren van concurrerende uitingen, en bijvoorbeeld concluderen waar een ‘gat’ zit dat gevuld kan worden met een nieuwe campagne, of een nieuw merk.
  • Tijdens: Analyseren van concepten, als basis voor discussie tussen creatieven.
  • Na: Analyse van je ontwerp, voordat het conceptonderzoek plaatsvindt.

Lees elders meer over de semiotische analyse / semiologische analyse

Lees ook op Communicatie KC:

Communicatie: Middel of Proces?

Communiceren doe je voor de lol. Toch? Nee, als communiceren je beroep is dan word je niet betaald voor de lol, maar voor het effect. Er is vaak spanning tussen dit ‘communiceren voor het spel of voor de knikkers’. ‘Het spel’ is een proces, waaraan je lol kan hebben. Als het gaat om ‘de knikkers’, dan is communicatie het middel om de knikkers (het effect) te winnen.

Vaak gaat het zelfs letterlijk om een communicatiemiddel – en hoe meer lol de doelgroep beleeft aan het proces van interactie met dit middel, hoe meer kans er is dat dit middel een effect heeft. Dus zonder lol geen effect. Lol en effect zijn aan elkaar verbonden als yin en yang. yinyang1

Rationeel ingestelde mensen – zoals veel managers – zien communicatie meestal als een middel om hun doelen te bereiken. Het gaat dan om marketingdoelen of organisatiedoelen, en communicatie is daarvoor het managementinstrument dat mensen beïnvloedt, zodat ze zich anders gaan gedragen: doelgroepen gaan meer kopen, minder roken, of beter werken, etc. Er is dan sprake van asymetrische communicatie:  één dominante partij – de zender – die de ontvanger oplegt wat hij moet gaan doen. Communicatiedeskundigen moeten zich dan bezighouden met het maken van campagnes en communicatiemiddelen. Communicatie is dan vooral ‘iets met media’. Communicatiedeskundigen die zich onderwerpen aan deze visie op communicatie hebben altijd een baas nodig om voor te werken: een manager wiens doelen ze kunnen helpen bereiken.

Managementinstrument vs. interactief proces

Maar communicatie wordt steeds vaker gezien als een proces. Dan is er sprake van symetrische communicatie: een interactief proces waarbij min of meer gelijkwaardige deelnemers betrokken zijn. Dit interactieve proces is veel minder doelgericht dan een managementinstrument. Bij communicatie als managementinstrument wordt namelijk een doelgroep gekozen waarop de campagne of het medium gericht wordt. Bij communicatie als interactief proces daarentegen, zijn er deelnemers die op elkaar reageren, zoals in een dans.

Eénrichtingsverkeer: inside-out en top-down

Als je communicatie ziet als middel, of als managementinstrument, dan ga je uit van éénrichtingsverkeer: informatie/ de boodschap wordt verplaatst van de zender naar de ontvanger. De zender is een organisatie of een merk, de ontvager is een doelgroep; de boodschap wordt naar buiten gestuurd, dit wordt daarom ook wel inside-out genoemd. De zender kan ook het management zijn die haar boodschap oplegt aan de medewerkers, dan spreken we van top-down.

Managementinstrument: interactief, maar ééndimensionaal

Zelfs als je communicatie ziet als middel of als managementinstrument is het belangrijk om niet alleen informatie te zenden, maar ook informatie te ontvangen; bijvoorbeeld d.m.v. onderzoek. Door onderzoek leer je de doelgroep immers beter kennen en kun je dus beter inspelen op wensen, behoeften, waarden, karaktereigenschappen etc. Net zoals een jager meer wild schiet door te bestuderen hoe het zich gedraagt, zo kan de manager ook de doelgroep beter raken door te bestuderen hoe de doelgroep zich gedraagt en hoe ze denkt.

Dus interactiviteit – in de zin van zenden én ontvangen – is ook belangrijk in de visie van communicatie als middel, maar het is wel een tamelijk ééndimensionale visie. Eéndimensionaal, omdat er maar over één lijn wordt gecommuniceerd: tussen de zender en de ontvanger. De zender blijft de dominante partij, de enige reden waarom hij luistert naar de doelgroep is omdat hij effectiever wil leren zenden (zoals de jager effectiever leert schieten).

Dynamisch interactief proces

In de 21e eeuw is het niet meer realistisch om communicatie te zien als éénrichtingsverkeer en/ of  een ééndimensionaal proces.  Iedereen kan namelijk zijn mening delen via internet, en alleen Noord-Korea heeft nog een extreem autoritair regiem. Mensen verwachten interactiviteit met organisaties, en dan niet interactiviteit in de zin dat ze iets mogen posten op een discussiepagina, maar interactiviteit in de zin dat ze invloed hebben op het organisatiebeleid. Dit is een interactief proces, waarbij zender en ontvanger – organisatie en individu – voortdurend invloed op elkaar uitoefenen.

Aangezien iedereen invloed wil en kan uitoefenen op de organisatie, heeft de organisatie vele stakeholders waarmee ze rekening moet houden, en niet één doelgroep waarop ze zich moet richten. Of de organisatie – en haar managers – dat nou willen of niet. Daarom is het realistischer om niet uit te gaan van een ééndimensionaal proces, maar van een dynamisch interactief proces: een proces waarbij veel deelnemers voortdurend invloed op elkaar hebben.

Als je communicatie ziet als een dynamisch interactief proces, dan is dit proces een gegeven dat er ís, niet een instrument waarvoor je kiest. Een organisatie kan er wel voor kiezen om hier zo goed mogelijk mee om te gaan. De communicatiedeskundige kan hierin een belangrijke rol spelen. Dan heeft hij geen baas nodig – zoals in het begin van deze post aangegeven – maar is hij een regisseur onder gelijken.

Een definitie die hierbij past is die van de Gronigse hoogleraar Gisela Redeker: Communicatie is het scheppen van gemeenschappelijke betekenis.

Zie ook:

Medium

Medium bij Actie

‘Medium’ is een middel dat tussen de zender en de ontvanger zit: hiermee kan de boodschap getransporteerd worden. Het is bijvoorbeeld een email, brief, advertentie, webpage, of bijeenkomst. (Hier gaan we uit van het zender-ontvangermodel en daarop valt het een en ander aan te merken.)

Medium bij Campagne

In een campagne gebruiken we meerdere media om dezelfde boodschap over te dragen. Meestal is dit een combinatie van online en offline media en dan noemen we dit crossmedia.