Het Zender – Ontvanger-model wordt vaak gezien als ‘hét communicatiemodel’. Communicatie wordt dan gezien als het overbrengen van een boodschap. ‘Effectieve communicatie‘ is dan de gebeurtenis waarbij de boodschap van de zender overkomt bij de ontvanger, zoals de zender bedoeld had.

Dit is een enigszins beperkt model, dat uitgaat van éénrichtingverkeer. Bovendien gaat dit model ervan uit dat het ‘alleen maar’ gaat over het overbrengen van een Boodschap. Voor het ontwikkelen van een Communicatiestrategie is dit echter pas het begin; het gaat namelijk om het effect dat een campagne kan opleveren, nadat de Boodschap is overgekomen. Alternatieven voor het Zender – Ontvanger-model heb ik bij elkaar gebracht in de Piramide van Communicatiemodellen.

Strategisch, Tactisch en Operationeel Niveau

Bij het maken van Communicatieplannen, kunnen we verschil maken tussen: Strategisch, Tactisch en Operationeel Niveau.

Het zender – ontvanger-model past prima bij communicatie op Operationeel Niveau (waarbij wordt voorgesteld dat een boodschap wordt verzonden via een medium). Ook past het bij het Tactisch Niveau (waar wordt voorgesteld dat een boodschap wordt verzonden via diverse middelen in een campagne).

Op Strategisch Niveau past het zender – ontvanger-model niet zo goed, omdat er op strategisch niveau meestal sprake is van interactie die leidt tot een gemeenschappelijke beleving, het ABX-model past hier beter bij. Tóch kan je een aangepaste versie van het zender- ontvanger-model vaak gebruiken op Strategisch Niveau; het gaat dan om het model van Birkigt, Stadler & Funck, dat de relatie uitbeeldt tussen de Corporate Identity en het Corporate Image.

Volgens dit laatste model heeft de zender een Corporate Identity die de zender uitzendt naar de omgeving. Het effect van dit zenden is dat mensen in de omgeving (de ontvangers) zich een beeld (Corporate Image) vormen van de zender.

Zie ook:

• Injectienaaldtheorie
• Piramide van Communicatiemodellen
• Realms of Understanding